مبادله الکترونیک

تاریخچه مبادله الکترونیک

تجارت الکترونیک یک مفهوم جدید نیست و استفاده از فناوریهای الکترونیکی در انجام امور بازرگانی و تجاری  به سالها قبل باز مي گردد .يك عقيده اين است كه اولين داد و ستدي كه توسط تلفن و يا فاكس انجام گرفت ، اولين داد و ستد به شكل تجارت الكترونيكي بوده است . اما تجارت الكترونيك به شيوه امروزي در دهه 60 ميلادي و بر مبناي « مبادله الكترونيك داده ها » EDI ، يعني تبادل الكترونيك اسناد استاندارد شده از يك رايانه به رايانه ديگر ، شكل گرفت. مبادله الكترونيك اطلاعات زمينه انتقال الكترونيكي اسناد تجاري را براي شركت ها فراهم نمود . مبادله الكترونيك داده ها سبب كاهش استفاده از كاغذ و سرعت بخشيدن به فرايند انتقال پيام در مبادلات تجاري گرديد و كم كم در تمامي فرايندهاي تجاري سازمانها نفوذ كرد و به مرور زمان با ارتقاي كارايي اين فرايندها ، به عنوان يكي از بخش هاي لاينفك تجارت درآمد .

با گذشت زمان و پديد آمدن ابزارهاي ذخيره ، بازاريابي و پردازش داده ها و دسترسي عامه مردم و سازمان ها و همچنين پيشرفت فناوري هاي مخابراتي و شبكه هاي كامپيوتري ، فرصتي پديد آمد كه بازيگران صحنه تجارت آن را بسيار سودمند يافتند .

پروژه پیاده سازی  EDI سنگین و  بسيار هزینه بر بود، نیاز به سرمایه گذاری بسیار براي آموزش پرسنل و تهیه بسترهای لازم داشت. لذا عموم کاربران آن را ، شرکتهای بزرگ مالی ، بانکها و گاهی شرکتهای بزرگ صنعتی تشکیل می دادند .

با پيشرفت غيرمنتظره اينترنت در سال 1972 ميلادي و توسعه فناوري جديد آرپانت پست الكترونيك براي اولين بار  مورد استفاده قرار گرفت. اين پديده منجر به طرح نسخه جديدي از پروتكل انتقال داده به نام « پروتكل كنترل انتقال / پروتكل اينترنت » شد .

تجارت الکترونیکی را می‌توان انجام هر گونه امور تجاری به­ صورت آنلاین و از طریق اینترنت بیان کرد.

این تکنیک در سال‌های اخیر رشد بسیاری داشته است و پیش بینی می‌شود بیش از این رشد کند. تجارت الکترونیکی و یا بانکداری اینترنتی به هر گونه معامله‌ای گفته می‌شود که در آن خرید و فروش کالا و یا خدمات از طریق اینترنت صورت پذیرد و به واردات و یا صادرات کالا و یا خدمات منتهی می‌شود. تجارت الکترونیکی معمولاً کاربرد وسیع‌تری دارد؛ یعنی نه تنها شامل خرید و فروش از طریق اینترنت است؛ بلکه سایر جنبه‌های فعالیت تجاری مانند خریداری، تهیه لیست از کالاها، مدیریت تولید و تهیه و توزیع و جا به جایی کالاها و همچنین خدمات پس از فروش را در بر می‌گیرد. البته مفهوم گسترده‌تر تجارت الکترونیک کسب و کار الکترونیک می‌باشد.

ارزش مبادلات الکترونیکی در جهان طی سال‌های اخیر به سرعت در حال افزایش بوده است. گرچه دربارۀ سرعت گسترش این شیوه از مبادله برآوردهای بسیار متفاوتی ارائه گردیده است، اما در تمامی پیش­ بینی‌های به عمل آمده گفته شده است که تجارت الکترونیکی در سال‌های آینده با رشد فزآینده‌ای رو به رو خواهد بود. بر طبق تحقیقات انجام شده درآمد تجارت الکترونیک در سال 2003 بیش از 2/12 بیلیون دلار بوده است.

حال به بیان تعریف بازاریابی شبکه‌ای یا نتورک مارکتینگ خواهیم پرداخت.

بازاریابی شبکه‌ای به نوعی از شیوۀ فروش گفته می‌شود که در آن شرکت­ها محصولات خود را بدون تبلیغات و بدون واسطه به فروش می‌رسانند و مشتریان پس از خرید در صورت تمایل می‌توانند محصولات شرکت را بازاریابی کنند و در ازای آن سود دریافت کنند. درآمد در بازاریابی شبکه‌ای هم در ازای خرده فروشی (مصرف شخصی) و هم در ازای فروش از طریق مجموعه کسب می‌شود.در بازاریابی شبکه‌ای، بازاریاب‌ها به صورت تبلیغات «کلامی» یا تبلیغات «چهره به چهره» اقدام به فروش محصولات شرکت می‌کنند.

همان طوری که مشاهده می‌شود ارتباط خاصی میان تجارت الکترونیک و بازاریابی شبکه‌ای وجود ندارد و در واقع بازاریابان شرکت‌های هرمی نظیر گلدکوئست، گلد ماین، مایون رایمون و ...با تبلیغات واهی و انتصاب خود به فعالیت­های بازاریابی شبکه­ای با توجه به غریب و مجهول بودن این مقوله در ایران و سایر کشورهای توسعه نیافته یا در حال توسعه و تنها به واسطه بهره گیری هر موضوع از ابزارهایی نظیر: اینترنت و کارت‌های اعتباری، صحبت‌ها یا اصطلاحاً پرزنت های خود این‌ها را با هم مرتبط می‌دانند و با ذکر مثال‌هایی مانند موج‌های مختلف دنیا و بیان اینکه موج سوم، موج تجارت الکترونیک است قصد دارند از تجارت الکترونیک در راستای منافع خود سوء استفاده کنند. البته باید یادآور شد که بین شرکت‌های بازاریابی شبکه‌ای و شرکت‌های هرمی تفاوت اساسی وجود دارد. در واقع شرکت‌های هرمی با سوء استفاده از عنوان تجارت الکترونیک و بازاریابی شبکه‌ای و جهل مخاطبان اقدام به کلاهبرداری از مشتریان خود می‌نمایند.

دسته‌بندی‌های تجارت الکترونیک

در تجارت الکترونیک نیز مانند تجارت سنتی، چهار دسته‌بندی وجود دارد که عبارتند از: B2B، B2C، C2B و C2C.

  • B2B (تجارت به تجارت) – شامل شرکت‌هایی است که با یکدیگر تجارت انجام می‌دهند. برای مثال، تولیدکنندگانی که محصول خود را به توزیع‌کنندگان می‌فروشند و عمده‌فروشانی که محصولاتی را به خرده‌فروشان می‌فروشند.
  • B2C (تجارت به مصرف‌کننده) – شامل تجارت‌هایی است که از طریق فروشگاه‌های اینترنتی و بدون نیاز به هر گونه تعامل با انسان، کالاهایی را به عموم مردم می‌فروشند. این همان تصوری است که بیشتر مردم از «تجارت الکترونیک» دارند. برای نمونه می‌توان به فروشگاه اینترنتی آمازون اشاره کرد.
  • C2B (مصرف‌کننده به تجارت) – در تجارت الکترونیک C2B، مصرف‌کنندگان پروژه‌ای با بودجه‌ای مشخص‌شده را به صورت آنلاین ارسال می‌کنند و شرکت‌ها برای انجام آن پروژه، پیشنهاد قیمت می‌دهند. سپس مصرف‌کننده پیشنهادهای قیمت را بررسی می‌کند و شرکت مورد نظر خود را انتخاب می‌کند.
  • C2C (مصرف‌کننده به مصرف‌کننده) – این نوع تجارت، در تبلیغات دسته‌بندی‌شده‌ی آنلاین، انجمن‌ها یا بازارهایی انجام می‌شود که در آن افراد می‌توانند با یکدیگر، کالا خرید و فروش کنند. Craigslist، eBay و Etsy نمونه‌هایی از این نوع تجارت الکترونیک هستند.

Your comments